Parochie Sint-Bernadette Gent

Opmerkelijk toch hoe in verschillende parochies de liturgische vieringen een heel eigen sfeer kennen!

Enkele weken geleden nog in de O.L.Vr. Sint-Pieterskerk: een viertal volwassen acolieten, gekleed in witte albe, schrijden in processie samen met de voorganger en een diaken naar het altaar. Er volgt een heel stijlvolle en wijdingsvolle eucharistieviering: men buigt en knielt, men spreekt geladen woorden, met heilige eerbied wordt het bijbelboek bewierookt, bij de consecratie weergalmt het geluid van een gong. Deze viering ademt sacraliteit uit! In deze kerk wordt eer aan God gebracht en een mens komt er tot rust.
 

Een  zondag in de Sint-Bernadettekerk: een lachende dame met haar kleinkind verwelkomen bij de kerkdeur, gekwetter en geroezemoes alom in de kerk, de kinderen van kring 12  zoeken zich  samen met hun ouders een plaatsje, andere kerkgangers nemen een stoel uit de reserve en maken een nieuwe laatste rij, de sacristiedeur gaat open, een meisje van 10  geeft een stevige ruk aan de klok:  de viering kan starten. Willy, een lekenpredikant, twee lectoren en een verantwoordelijke voor de kindernevendienst nemen vooraan plaats. Ze zitten daar -de voorganger uitgezonderd (alhoewel!)- in hun zondagse kleren, ze gelijken wel heel sterk op ons, het zijn mensen uit het volk! Er volgt een heel sfeervolle en diepzinnige eucharistieviering: men zingt met enthousiasme,  de kinderen worden gewenkt naar de nevendienst, er klinken diepzinnige woorden, met een knipoog leidt iemand de eerste lezing in, er volgen momenten van stilte en gebed, de vredeswens daarentegen verloopt uitbundig…

Ook in deze viering wordt God eer gebracht en kan een mens tot rust komen. Maar het is toch een heel andere viering. Sint-Bernadette viert niet beter of slechter liturgie dan een andere parochie, wel  anders. En zo hoort het ook! Iedere parochiegemeenschap heeft een eigen geschiedenis, een eigen context en probeert zondag na zondag op haar eigen wijze God eer te bewijzen.

Zo gaat het ook in de grote kerk. De eskimo’s van Groenland, de campessino’s in het hooggebergte van Bolivië, de leden van de Focolaribeweging, de vervolgde christenen in Irak, de monniken in Chevetogne, de Tutsis in Rwanda, de kardinalen in Rome, de kloosterzusters in Polen,…ze vieren allemaal eucharistie en ze doen dat allemaal op een heel eigen wijze, maar wel vanuit een diepe bewogenheid en verbondenheid met Jezus Christus. In elke plaatselijke kerkgemeenschap komt de boodschap van Jezus Christus opnieuw tot leven, in elke parochie geven Jezus’ volgelingen een eigen invulling  aan wat kerk-zijn betekent. Deze verscheidenheid maakt de grote rijkdom uit van de katholieke kerk.

Christelijk geloven kent vele gestalten. De plaatselijke kerken belichamen de veelkleurigheid van de katholieke kerk. Maar er is één bisschop die geroepen is om binnen die verscheidenheid de eenheid van die Jezusbeweging te bevorderen. Volgens de apostolische traditie is dat de bisschop van Rome. Hij draagt de zorg voor de gehele, de algemene, de katholieke kerk. De grondslag van die ecclesia catholica is niet het pausschap, een organisatie of een structuur, maar wel de gemeenschappelijke belijdenis dat Jezus van Nazareth dé Christus is. Misschien wordt dit wel eens vergeten. Te vaak spreekt men over de kerk als over de paus, of een hiërarchische structuur, of hét leergezag of over hét Vaticaan. In die visie wordt dé kerk verengd tot de top van een piramidale structuur. De kerk, dat zijn dan de paus, de kardinalen en de bisschoppen, die de gewone gelovigen moeten herderen. Misschien wordt ook wel eens vergeten dat ieder ambt in die kerk, slechts betekenis heeft als het dienstbaarheid inhoudt. Gezag als machtsinstrument is in de kerk uit den boze! In navolging van onze echte leider Jezus, wordt -van wie gezag draagt in de kerk- verwacht dat hij ‘de voeten wast’ van zijn broeders en zusters in het geloof. Dit maakt de kerk juist tot zo’n bijzondere en unieke organisatie. ‘Als de kerk niet dient…dient ze tot niks!’ 

‘Is de Sint-Bernadetteparochiegemeenschap katholiek?’ We antwoorden volmondig: ‘ja!’ Onze parochie wil in loyale verbondenheid leven met andere parochies, met de plaatselijke bisschop, met de grote kerk-gemeenschap, met de bisschop van Rome. Dit belet niet dat men in Sint-Bernadette af en toe kritisch is en zo nodig aangeeft niet akkoord te gaan met bepaalde beslissingen of stellingen van kerkverantwoordelijken. Wij hebben er geen moeite mee dat bepaalde groeperingen of verantwoordelijken binnen de katholieke kerk merkwaardige conservatieve standpunten innemen. Dat is hun goed recht. De katholieke kerk is -zoals gezegd- veelkleurig! We hebben het wel moeilijk wanneer kerkelijke ambtsdragers ons hùn behoudsgezinde visies opleggen. 

Het blijft verbazingwekkend hoe de katholieke kerk zich doorheen de eeuwen, in alle uithoeken van de aarde, steeds heeft kunnen aanpassen aan nieuwe contexten…zonder haar eigenheid, haar spirit en haar eenheid te verliezen. Op zichzelf is dit een wonder! Christelijk geloven in de catacomben ten tijde van keizer Nero, christelijk geloven in de middeleeuwen, christelijk geloven in het katholieke Vlaanderen van vóór W.O. II, christelijk geloven in zwart Afrika, christelijk geloven binnen een Opus Dei-gemeenschap, christelijk geloven in de favella’s van Sao Poalo, christelijk geloven in de Sint-Bernadetteparochiegemeenschap,…het kan allemaal! De katholieke kerk is blijkbaar in staat Jezus’ boodschap gist te laten zijn in de meest verscheidene culturen. Inculturatie heet dat! De missionarissen waren er meesters in. Spijtig, dat die inculturatie van het christelijk geloof zo weinig kansen krijgt binnen de context van ons Westers denken. Nogal wat kerkelijke ambtsdragers hebben er grote moeite mee dat het Testament van Jezus ook hertaald wordt naar het levensgevoel van de mensen van deze tijd. Waarom zouden we bang moeten zijn van de Verlichting, de moderniteit, de emancipatiebewegingen, de democratie, de wetenschap? Waarom zou hier, in ons geseculariseerde Vlaanderen, het christelijk geloof geen eigen gestalte kunnen aannemen en zodoende een heel eigen kleur kunnen geven aan die ene, katholieke en apostolische kerk?

Jaak Van Vooren